สะเต๊ะ (มลายู: sate; อินโดนีเซีย: sate, satai) เป็นอาหารอย่างหนึ่งซึ่งทำจากเนื้อที่หั่นบาง ๆ หรือหั่นเป็นก้อน อาจจะเป็นเนื้อหมู เนื้อไก่ เนื้อวัว ฯลฯ เสียบด้วยที่ทำจากไม้ไผ่ แล้วนำไปย่างบนเตาฟืนหรือเตาถ่าน เสิร์ฟพร้อมเครื่องปรุงรสที่มีรสจัด (ซึ่งแตกต่างกันออกไปในแต่ละตำรับ) เชื่อกันว่าสะเต๊กรูปแบบแรกมีที่มาจาก แล้วเผยแพร่ไปทั่วอินโดนีเซีย จนกลายเป็น สะเต๊ะมีจุดกำเนิดมาจากเกาะชวาหรือเกาะสุมาตราในประเทศอินโดนีเซีย แต่ก็ยังได้รับความนิยมในประเทศอื่น ๆ ด้วย เช่น มาเลเซีย สิงคโปร์ ฟิลิปปินส์ รวมทั้งประเทศไทย หรือแม้แต่เนเธอร์แลนด์ซึ่งรับเอาวัฒนธรรมไปกับอาณานิคมของตน
![]() ซาเตโปโนโรโก จากเมืองหนึ่งในจังหวัดชวาตะวันออก ประเทศอินโดนีเซีย | |
ชื่ออื่น | ซาเต, ซาไต, ซัตตี |
---|---|
มื้อ | อ็องเทรหรืออาหารหลัก |
แหล่งกำเนิด | ประเทศอินโดนีเซีย |
ภูมิภาค | เกาะชวา |
ที่เกี่ยวข้อง | อินโดนีเซีย มาเลเซีย สิงคโปร์ |
อุณหภูมิเสิร์ฟ | ร้อน |
ส่วนผสมหลัก | เนื้อสัตว์หมักกับเครื่องเทศ แต่งสีเหลือง เสียบไม้ย่างให้สุก กินกับน้ำจิ้มและน้ำอาจาด |
รูปแบบอื่น | หลายแบบทั่วเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ |
|
![image](https://www.wiki3.th-th.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraTMudGgtdGgubmluYS5hei9pbWFnZS9hSFIwY0hNNkx5OTFjR3h2WVdRdWQybHJhVzFsWkdsaExtOXlaeTkzYVd0cGNHVmthV0V2WTI5dGJXOXVjeTkwYUhWdFlpODBMelF3TDFsdmMzSnBVMkYwWVhrdWFuQm5MekkxTW5CNExWbHZjM0pwVTJGMFlYa3VhbkJuLmpwZw==.jpg)
![image](https://www.wiki3.th-th.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraTMudGgtdGgubmluYS5hei9pbWFnZS9hSFIwY0hNNkx5OTFjR3h2WVdRdWQybHJhVzFsWkdsaExtOXlaeTkzYVd0cGNHVmthV0V2WTI5dGJXOXVjeTkwYUhWdFlpOWtMMlF4TDFCdmNtdGZjMkYwWVhsZk1qQXlNaTVxY0djdk1qVXhjSGd0VUc5eWExOXpZWFJoZVY4eU1ESXlMbXB3Wnc9PS5qcGc=.jpg)
คำว่า "สะเต๊ะ" เชื่อว่ามีที่มาจากประเทศจีนในอดีต โดยมาจากภาษาหมิ่นใต้คำว่า "แซบัก" (จีน: 三疊肉; พินอิน: sae bak) หมายถึง "เนื้อสามชิ้น" อย่างไรก็ตามนักวิชาการร่วมสมัยกล่าวว่าคำว่า "สะเต๊ะ" ในภาษาอังกฤษมาจากภาษาอินโดนีเซีย: "ซาเต" (sate) และภาษามลายู: "ซาเต" (sate) หรือ "ซาไต" (satai) ทั้งสองอย่างอาจจะมีที่มาจากภาษาทมิฬ
สะเต๊ะของอินโดนีเซียอาจได้รับอิทธิพลจากกะบาบที่เป็นอาหารพื้นเมืองของอินเดียภาคเหนือ ซึ่งได้รับอิทธิพลจากอีกต่อหนึ่ง ตำรับดั้งเดิมของชาวตุรกีเป็นเนื้อแพะหั่นเป็นชิ้นหมักแล้วเสียบเหล็กแหลมย่างไฟ ชาวเปอร์เซีย, ชาวอาหรับและชาวอินเดียรับมาดัดแปลง อาจใช้เนื้อบดหรือเนื้อทั้งชิ้น จะเสียบหรือไม่เสียบไม้ก็ได้ เมื่อแพร่หลายมาถึงมลายู-ชวาจึงกลายเป็นสะเต๊ะอย่างที่เห็นในปัจจุบัน โดยร้านขายหมูสะเต๊ะร้านแรกในประเทศไทย คือ ร้านจึงอังลัก ย่านเยาวราช ข้างโรงภาพยนตร์เฉลิมบุรี ปัจจุบันได้ย้ายร้านไปที่ย่านถนนพระรามที่ 4 เขตปทุมวัน
ส่วนสะเต๊ะเข้าสู่ราชสำนักไทยช่วงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อพระวิมาดาเธอ พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดามีรับสั่งไปยังเจ้าเมืองนครศรีธรรมราชให้หาคนทำอาหารเก่ง ๆ มาทำอาหารอย่างชวาสักสองสามอย่าง จึงส่งคนมุสลิมมาสอน โดยมีหม่อมเจ้าแย้มเยื้อน สิงหราเป็นผู้เรียนและผู้ปรุง เบื้องต้นได้ทำสะเต๊ะโดยใช้เนื้อวัวเป็นเนื้อติดมันอย่างดี หากใช้เนื้อหมูจะต้องเลือกแบบที่ไม่มีพังผืด โดยนิจ เหลี่ยมอุไร ธิดาบุญธรรมของหม่อมหลวงเนื่อง นิลรัตน์ กล่าวไว้ความว่า "เวลาทำก็ยากนะคะ ต้องเลือกเอาแต่หมูดี ๆ ไม่มีพังผืด เนื้อต้องเนื้อติดมันที่มันยอดเยี่ยมอย่างแพงเลย เอามาแล่ มาหั่นบาง ๆ ตามขวางของเส้นหมู แล้วหมักไว้ หมักเคล้าเครื่องเคล้าอะไร หมักไว้ 3 ชั่วโมงถึงเสียบ นิ่มแล้วจึงเสียบ ถึงทานอร่อย" และด้วยรสชาติที่เป็นเลิศ พระวิมาดาเธอ กรมพระสุทธาสินีนาฏจึงประทานชื่อว่า สะเต๊ะลือ
อ้างอิง
- Sara Schonhardt (25 February 2016). "40 Indonesian foods we can't live without". CNN. จากแหล่งเดิมเมื่อ 6 April 2017. สืบค้นเมื่อ 13 April 2017.
- Bruce Kraig; Colleen Taylor Sen Ph.D. (9 September 2013). Street Food around the World: An Encyclopedia of Food and Culture: An Encyclopedia of Food and Culture. ABC-CLIO. p. 183. ISBN .
- O'Neill, Molly (2000-07-02). "Food; The Stick Shift". The New York Times (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). ISSN 0362-4331. จากแหล่งเดิมเมื่อ 3 July 2020. สืบค้นเมื่อ 2020-04-13.
- Michael Specter (December 2, 1984). "IN MALAYSIA, SPICY SATAY". New York Times. จากแหล่งเดิมเมื่อ 26 December 2018. สืบค้นเมื่อ 27 August 2020.
- Shalini Ravindran (June 28, 2018). "Five places for great satay". The Star. จากแหล่งเดิมเมื่อ 8 October 2020. สืบค้นเมื่อ 27 August 2020.
- Erickson, Joan (1982). Southeast Asia Sunset travel guides. Lane Publishing Company. p. 78. ISBN .
- Eliot, Joshua (1994). Indonesia, Malaysia & Singapore Handbook. New York: Trade & Travel Publications. p. 352.
- Rachel Bartholomeusz (June 28, 2018). "So much more to satay than peanut sauce". . สืบค้นเมื่อ 12 February 2021.
{{}}
: CS1 maint: url-status () - (PDF). USA Peanuts. p. 1. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2 May 2014. สืบค้นเมื่อ 2 May 2014.
- Felicity Cloake (30 January 2014). "How to cook the perfect chicken satay". The Guardian. จากแหล่งเดิมเมื่อ 14 July 2014. สืบค้นเมื่อ 7 July 2014.
- "Satay Washington DC". satay.com. จากแหล่งเดิมเมื่อ 9 January 2019. สืบค้นเมื่อ 6 July 2014.
- Media, Kompas Cyber. "Kemenpar Tetapkan 5 Makanan Nasional Indonesia, Ini Daftarnya". KOMPAS.com (ภาษาอินโดนีเซีย). จากแหล่งเดิมเมื่อ 18 April 2018. สืบค้นเมื่อ 18 April 2018.
- Owen, Sri (1999). Indonesian Regional Food and Cookery. ISBN . จากแหล่งเดิมเมื่อ 9 October 2013. สืบค้นเมื่อ 7 July 2010.
- Sara Schonhardt and Melanie Wood (15 August 2011). "40 of Indonesia's best dishes". CNN. จากแหล่งเดิมเมื่อ 26 December 2018. สืบค้นเมื่อ 6 July 2014.
- Willis, Alfred Charles (1934). Willis's Singapore Guide. Singapore : Advertising and Publicity Bureau Ltd. p. 149.
- Satay, The Free Dictionary
- อาหารมุสลิม. กทม. แสงแดด. 2547 หน้า 13
- หน้า 24, แวะชิม...หมูสะเต๊ะเจ้าเก่าเฉลิมบุรีที่สืบทอดมาเกือบ 100 ปี ที่ร้าน 'จึงอักลัก' . "แม่ลิ้นจี่พาชิม". บ้านเมือง: วันศุกร์ที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2546
- เนื่อง นิลรัตน์ ม.ล.. ตำรากับข้าวในวัง ของหม่อมหลวงเนื่อง นิลรัตน์. กรุงเทพฯ : บัวสรวง, 2549, หน้า 15
- เนื่อง นิลรัตน์ ม.ล.. ตำรากับข้าวในวัง ของหม่อมหลวงเนื่อง นิลรัตน์. กรุงเทพฯ : บัวสรวง, 2549, หน้า 16
- เนื่อง นิลรัตน์ ม.ล.. ตำรากับข้าวในวัง ของหม่อมหลวงเนื่อง นิลรัตน์. กรุงเทพฯ : บัวสรวง, 2549, หน้า 14
แหล่งข้อมูลอื่น
![image](https://www.wiki3.th-th.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraTMudGgtdGgubmluYS5hei9pbWFnZS9hSFIwY0hNNkx5OTFjR3h2WVdRdWQybHJhVzFsWkdsaExtOXlaeTkzYVd0cGNHVmthV0V2WTI5dGJXOXVjeTkwYUhWdFlpODBMelJoTDBOdmJXMXZibk10Ykc5bmJ5NXpkbWN2TXpCd2VDMURiMjF0YjI1ekxXeHZaMjh1YzNabkxuQnVadz09LnBuZw==.png)
- Recording of an Indonesian sate seller in Jakarta
- Indonesian chicken satay recipe
- Indonesian pork satay recipe
- Surabaya coconut beef satay recipe
- Balinese chicken satay recipe
- Malaysian chicken satay recipe
- Singapore chicken satay recipe 2015-05-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
- Zamboanga: Satti in the city and more
- Travel Gastronomy: Satti Ala Zambo
- Thai chicken satay recipe 2015-05-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
wikipedia, แบบไทย, วิกิพีเดีย, วิกิ หนังสือ, หนังสือ, ห้องสมุด, บทความ, อ่าน, ดาวน์โหลด, ฟรี, ดาวน์โหลดฟรี, mp3, วิดีโอ, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, รูปภาพ, เพลง, เพลง, หนัง, หนังสือ, เกม, เกม, มือถือ, โทรศัพท์, Android, iOS, Apple, โทรศัพท์โมบิล, Samsung, iPhone, Xiomi, Xiaomi, Redmi, Honor, Oppo, Nokia, Sonya, MI, PC, พีซี, web, เว็บ, คอมพิวเตอร์
saeta mlayu sate xinodniesiy sate satai epnxaharxyanghnungsungthacakenuxthihnbang hruxhnepnkxn xaccaepnenuxhmu enuxik enuxww l esiybdwythithacakimiph aelwnaipyangbnetafunhruxetathan esirfphrxmekhruxngprungrsthimirscd sungaetktangknxxkipinaetlatarb echuxknwasaetkrupaebbaerkmithimacak aelwephyaephripthwxinodniesiy cnklayepn saetamicudkaenidmacakekaachwahruxekaasumatrainpraethsxinodniesiy aetkyngidrbkhwamniyminpraethsxun dwy echn maelesiy singkhopr filippins rwmthngpraethsithy hruxaemaetenethxraelndsungrbexawthnthrrmipkbxananikhmkhxngtnsaetasaetoponorok cakemuxnghnungincnghwdchwatawnxxk praethsxinodniesiychuxxunsaet sait sttimuxxxngethrhruxxaharhlkaehlngkaenidpraethsxinodniesiyphumiphakhekaachwachatithimixaharpracachatithiekiywkhxngxinodniesiy maelesiy singkhoprxunhphumiesirfrxnswnphsmhlkenuxstwhmkkbekhruxngeths aetngsiehluxng esiybimyangihsuk kinkbnacimaelanaxacadrupaebbxunhlayaebbthwexechiytawnxxkechiyngittaraxahar saeta sux saetasaetaikinmaelesiyhmusaetaphrxmekhruxngekhiyngaelanacim khawa saeta echuxwamithimacakpraethscininxdit odymacakphasahminitkhawa aesbk cin 三疊肉 phinxin sae bak hmaythung enuxsamchin xyangirktamnkwichakarrwmsmyklawwakhawa saeta inphasaxngkvsmacakphasaxinodniesiy saet sate aelaphasamlayu saet sate hrux sait satai thngsxngxyangxaccamithimacakphasathmil saetakhxngxinodniesiyxacidrbxiththiphlcakkababthiepnxaharphunemuxngkhxngxinediyphakhehnux sungidrbxiththiphlcakxiktxhnung tarbdngedimkhxngchawturkiepnenuxaephahnepnchinhmkaelwesiybehlkaehlmyangif chawepxresiy chawxahrbaelachawxinediyrbmaddaeplng xacichenuxbdhruxenuxthngchin caesiybhruximesiybimkid emuxaephrhlaymathungmlayu chwacungklayepnsaetaxyangthiehninpccubn odyrankhayhmusaetaranaerkinpraethsithy khux rancungxnglk yaneyawrach khangorngphaphyntrechlimburi pccubnidyayranipthiyanthnnphraramthi 4 ekhtpthumwn swnsaetaekhasurachsankithychwngrchsmyphrabathsmedcphraculcxmeklaecaxyuhw emuxphrawimadaethx phraxngkhecasayswliphirmy krmphrasuththasininat piymharachpdiwrdamirbsngipyngecaemuxngnkhrsrithrrmrachihhakhnthaxaharekng mathaxaharxyangchwasksxngsamxyang cungsngkhnmuslimmasxn odymihmxmecaaeymeyuxn singhraepnphueriynaelaphuprung ebuxngtnidthasaetaodyichenuxwwepnenuxtidmnxyangdi hakichenuxhmucatxngeluxkaebbthiimmiphngphud odynic ehliymxuir thidabuythrrmkhxnghmxmhlwngenuxng nilrtn klawiwkhwamwa ewlathakyaknakha txngeluxkexaaethmudi immiphngphud enuxtxngenuxtidmnthimnyxdeyiymxyangaephngely examaael mahnbang tamkhwangkhxngesnhmu aelwhmkiw hmkekhlaekhruxngekhlaxair hmkiw 3 chwomngthungesiyb nimaelwcungesiyb thungthanxrxy aeladwyrschatithiepnelis phrawimadaethx krmphrasuththasininatcungprathanchuxwa saetaluxxangxingSara Schonhardt 25 February 2016 40 Indonesian foods we can t live without CNN cakaehlngedimemux 6 April 2017 subkhnemux 13 April 2017 Bruce Kraig Colleen Taylor Sen Ph D 9 September 2013 Street Food around the World An Encyclopedia of Food and Culture An Encyclopedia of Food and Culture ABC CLIO p 183 ISBN 978 1 59884 955 4 O Neill Molly 2000 07 02 Food The Stick Shift The New York Times phasaxngkvsaebbxemrikn ISSN 0362 4331 cakaehlngedimemux 3 July 2020 subkhnemux 2020 04 13 Michael Specter December 2 1984 IN MALAYSIA SPICY SATAY New York Times cakaehlngedimemux 26 December 2018 subkhnemux 27 August 2020 Shalini Ravindran June 28 2018 Five places for great satay The Star cakaehlngedimemux 8 October 2020 subkhnemux 27 August 2020 Erickson Joan 1982 Southeast Asia Sunset travel guides Lane Publishing Company p 78 ISBN 978 037 606 764 7 Eliot Joshua 1994 Indonesia Malaysia amp Singapore Handbook New York Trade amp Travel Publications p 352 Rachel Bartholomeusz June 28 2018 So much more to satay than peanut sauce subkhnemux 12 February 2021 a href wiki E0 B9 81 E0 B8 A1 E0 B9 88 E0 B9 81 E0 B8 9A E0 B8 9A Cite news title aemaebb Cite news cite news a CS1 maint url status lingk PDF USA Peanuts p 1 khlngkhxmulekaekbcakaehlngedim PDF emux 2 May 2014 subkhnemux 2 May 2014 Felicity Cloake 30 January 2014 How to cook the perfect chicken satay The Guardian cakaehlngedimemux 14 July 2014 subkhnemux 7 July 2014 Satay Washington DC satay com cakaehlngedimemux 9 January 2019 subkhnemux 6 July 2014 Media Kompas Cyber Kemenpar Tetapkan 5 Makanan Nasional Indonesia Ini Daftarnya KOMPAS com phasaxinodniesiy cakaehlngedimemux 18 April 2018 subkhnemux 18 April 2018 Owen Sri 1999 Indonesian Regional Food and Cookery ISBN 9780711212732 cakaehlngedimemux 9 October 2013 subkhnemux 7 July 2010 Sara Schonhardt and Melanie Wood 15 August 2011 40 of Indonesia s best dishes CNN cakaehlngedimemux 26 December 2018 subkhnemux 6 July 2014 Willis Alfred Charles 1934 Willis s Singapore Guide Singapore Advertising and Publicity Bureau Ltd p 149 Satay The Free Dictionary xaharmuslim kthm aesngaedd 2547 hna 13 hna 24 aewachim hmusaetaecaekaechlimburithisubthxdmaekuxb 100 pi thiran cungxklk aemlinciphachim banemuxng wnsukrthi 16 phvsphakhm ph s 2546 enuxng nilrtn m l tarakbkhawinwng khxnghmxmhlwngenuxng nilrtn krungethph bwsrwng 2549 hna 15 enuxng nilrtn m l tarakbkhawinwng khxnghmxmhlwngenuxng nilrtn krungethph bwsrwng 2549 hna 16 enuxng nilrtn m l tarakbkhawinwng khxnghmxmhlwngenuxng nilrtn krungethph bwsrwng 2549 hna 14aehlngkhxmulxunwikimiediykhxmmxnsmisuxthiekiywkhxngkb saeta Recording of an Indonesian sate seller in Jakarta Indonesian chicken satay recipe Indonesian pork satay recipe Surabaya coconut beef satay recipe Balinese chicken satay recipe Malaysian chicken satay recipe Singapore chicken satay recipe 2015 05 04 thi ewyaebkaemchchin Zamboanga Satti in the city and more Travel Gastronomy Satti Ala Zambo Thai chicken satay recipe 2015 05 04 thi ewyaebkaemchchin bthkhwamxahar ekhruxngdum aelahwkhxthiekiywkhxngkbkarbriophkhxun niyngepnokhrng khunsamarthchwywikiphiediyidodykarephimetimkhxmuldk