ชุดตัวอักษรอิสมาน (โซมาลี: Farta Cismaanya, 𐒍𐒖𐒇𐒂𐒖 𐒋𐒘𐒈𐒑𐒛𐒒𐒕𐒖) มีอีกชื่อว่า ฟาร์ซอมาลี (𐒍𐒖𐒇 𐒘𐒝𐒈𐒑𐒛𐒘, "ระบบการเขียนโซมาลี") และในภาษาอาหรับว่า อัลกิตาบะฮ์ อัลอุษมานียะฮ์ (الكتابة العثمانية; "ระบบการเขียนอุษมาน") เป็นอักษรที่ประดิษฐ์ขึ้นในช่วง ค.ศ. 1920 ถึง 1922 โดย (Cismaan Yuusuf Keenadiid) โอรสใน และพระอนุชาในสุลต่าน แห่ง เพื่อใช้เขียนภาษาโซมาลี
ชุดตัวอักษรอิสมาน 𐒍𐒖𐒇𐒂𐒖 𐒋𐒘𐒈𐒑𐒛𐒒𐒕𐒖 | |
---|---|
ชนิด | |
ทิศทาง | Left-to-right ![]() |
ภาษาพูด | ภาษาโซมาลี |
ISO 15924 | |
Osma (260), Osmanya | |
ยูนิโคด | |
ยูนิโคดแฝง | Osmanya |
ช่วงยูนิโคด | U+10480–U+184AF |
![image](https://www.wiki3.th-th.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraTMudGgtdGgubmluYS5hei9pbWFnZS9hSFIwY0hNNkx5OTFjR3h2WVdRdWQybHJhVzFsWkdsaExtOXlaeTkzYVd0cGNHVmthV0V2WTI5dGJXOXVjeTkwYUhWdFlpOHhMekZsTDFSNWNHVjNjbWwwWlhKZmIyWmZRbkpwZEdsemFGOVRiMjFoYkdsc1lXNWtMbXB3Wnk4eU1qQndlQzFVZVhCbGQzSnBkR1Z5WDI5bVgwSnlhWFJwYzJoZlUyOXRZV3hwYkdGdVpDNXFjR2M9LmpwZw==.jpg)
ประวัติ
![image](https://www.wiki3.th-th.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraTMudGgtdGgubmluYS5hei9pbWFnZS9hSFIwY0hNNkx5OTFjR3h2WVdRdWQybHJhVzFsWkdsaExtOXlaeTkzYVd0cGNHVmthV0V2WTI5dGJXOXVjeTkwYUhWdFlpOWlMMkppTDA5emJXRnVYMWwxZFhOMVpsOUxaV1Z1WVdScGFXUXVaMmxtTHpJeU1IQjRMVTl6YldGdVgxbDFkWE4xWmw5TFpXVnVZV1JwYVdRdVoybG0uZ2lm.gif)
ในขณะที่อักษรอิสมานได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางพอสมควรในประเทศโซมาเลีย และมีการผลิตวรรณกรรมจำนวนมากอย่างรวดเร็ว แต่เป็นเรื่องยากที่อักษรนี้จะแพร่หลายในหมู่ประชากร เนืองจากการแข่งขันที่รุนแรงกับอักษรอาหรับที่ดำรงมาอย่างยาวนาน กับที่เกิดขึ้นใหม่ ได้รับการพัฒนาโดยนักวิชาการภาษาโซมาลีชั้นนำ เช่น , และ
เมื่อความรู้สึกชาตินิยมเพิ่มมากขึ้น และเนื่องจากภาษาโซมาเลียสูญเสียอักษรโบราณไปนานแล้ว การนำระบบการเขียนที่เป็นที่ยอมรับในระดับสากลมาปรับใช้สำหรับภาษาโซมาลีกลายเป็นประเด็นสำคัญของการสนทนา หลังเป็นเอกราช การพูดคุยในเรื่องนี้ไม่ค่อยมีความก้าวหน้า เนื่องมีความเห็นต่างกันว่าควรใช้อักษรอาหรับหรืออักษรละตินในการเขียนภาษานี้
เนื่องด้วยความเรียบง่ายของอักษรละติน การรองรับเสียงในภาษานี้ทั้งหมด และการมีอยู่ของเครื่องจักรและเครื่องพิมพ์ดีดที่ออกแบบมาเพื่อการใช้งานอย่างกว้างขวาง ทำให้ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1972 ประธานาธิบดีมาฮัมเหม็ด ซิยาด บาร์รี ต้องการให้ใช้อักษรละตินในการเขียนภาษาโซมาลีแทนอักษรอาหรับหรืออิสมาน
![image](https://www.wiki3.th-th.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraTMudGgtdGgubmluYS5hei9pbWFnZS9hSFIwY0hNNkx5OTFjR3h2WVdRdWQybHJhVzFsWkdsaExtOXlaeTkzYVd0cGNHVmthV0V2WTI5dGJXOXVjeTkwYUhWdFlpOWtMMlEwTDBOcGFYTnRZVzVwZVdFdWFuQm5Mekl5TUhCNExVTnBhWE50WVc1cGVXRXVhbkJuLmpwZw==.jpg)
รายละเอียด
อักษรอิสมานเขียนและอ่านจากซ้ายไปขวา ชื่อตัวอักษรอิงมาจากชื่ออักษรในอักษรอาหรับ และสระยาว uu และ ii แทนที่ด้วยอักษร waaw และ yaa ตามลำดับ
อักษร
อิสมาน | ชื่อ | อักษรละติน | สัทอักษรสากล | อิสมาน | ชื่อ | อักษรละติน | สัทอักษรสากล | อิสมาน | ชื่อ | อักษรละติน | สัทอักษรสากล |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
𐒀 | alef | ʼ | [] | 𐒁 | ba | b | [b] | 𐒂 | ta | t | [t] |
𐒃 | ja | j | [] | 𐒄 | xa | x | [] | 𐒅 | kha | kh | [] |
𐒆 | deel | d | [] | 𐒇 | ra | r | [] | 𐒈 | sa | s | [s] |
𐒉 | shiin | sh | [] | 𐒊 | dha | dh | [] | 𐒋 | cayn | c | [] |
𐒌 | ga | g | [] | 𐒍 | fa | f | [f] | 𐒎 | qaaf | q | [] |
𐒏 | kaaf | k | [k] | 𐒐 | laan | l | [] | 𐒑 | miin | m | [] |
𐒒 | nuun | n | [] | 𐒓 | waw, uu | w, uu | [, , ] | 𐒔 | ha | h | [h] |
𐒕 | ya, ii | y, ii | [, , ] | 𐒖 | a | a | [, ] | 𐒗 | e | e | [, ] |
𐒘 | i | i | [, ] | 𐒙 | o | o | [, ] | 𐒚 | u | u | [, ] |
𐒛 | aa | aa | [, ] | 𐒜 | ee | ee | [, ] | 𐒝 | oo | oo | [, ] |
ตัวเลข
หน่วย | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
อิสมาน | 𐒠 | 𐒡 | 𐒢 | 𐒣 | 𐒤 | 𐒥 | 𐒦 | 𐒧 | 𐒨 | 𐒩 |
อ้างอิง
- Abdullahi, Mohamed Diriye (2001). Culture and Customs of Somalia (ภาษาอังกฤษ). Greenwood Publishing Group. p. 73. ISBN .
- (1999). A Pastoral Democracy: A Study of Pastoralism and Politics Among the Northern Somali of the Horn of Africa (ภาษาอังกฤษ). James Currey Publishers. ISBN .
- Ministry of Information and National Guidance, Somalia, The writing of the Somali language, (Ministry of Information and National Guidance: 1974), p.5
- Andrew Simpson, Language and National Identity in Africa, (Oxford University Press: 2008), p.288
- Economist Intelligence Unit (Great Britain), Middle East annual review, (1975), p.229
- Mohamed Diriye Abdullahi, Culture and Customs of Somalia, (Greenwood Press: 2001), p.73
ข้อมูล
- I.M. Lewis (1958) Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 21 pp 134–156.
แหล่งข้อมูลอื่น
- Osmanya, Borama, Wadaad's writing and the Somali language
- Afkeenna iyo fartiisa - a book in Osmanya
- The report of the Somali Language Committee
- Unicode assignments for Osmanya characters
- Osmanya Unicode Fonts
- Osmanya online keyboard - Lexilogos
- Somali Osmaniya Transliterator
wikipedia, แบบไทย, วิกิพีเดีย, วิกิ หนังสือ, หนังสือ, ห้องสมุด, บทความ, อ่าน, ดาวน์โหลด, ฟรี, ดาวน์โหลดฟรี, mp3, วิดีโอ, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, รูปภาพ, เพลง, เพลง, หนัง, หนังสือ, เกม, เกม, มือถือ, โทรศัพท์, Android, iOS, Apple, โทรศัพท์โมบิล, Samsung, iPhone, Xiomi, Xiaomi, Redmi, Honor, Oppo, Nokia, Sonya, MI, PC, พีซี, web, เว็บ, คอมพิวเตอร์
chudtwxksrxisman osmali Farta Cismaanya 𐒍𐒖𐒇𐒂𐒖 𐒋𐒘𐒈𐒑𐒛𐒒𐒕𐒖 mixikchuxwa farsxmali 𐒍𐒖𐒇 𐒘𐒝𐒈𐒑𐒛𐒘 rabbkarekhiynosmali aelainphasaxahrbwa xlkitabah xlxusmaniyah الكتابة العثمانية rabbkarekhiynxusman epnxksrthipradisthkhuninchwng kh s 1920 thung 1922 ody Cismaan Yuusuf Keenadiid oxrsin aelaphraxnuchainsultan aehng ephuxichekhiynphasaosmalichudtwxksrxisman 𐒍𐒖𐒇𐒂𐒖 𐒋𐒘𐒈𐒑𐒛𐒒𐒕𐒖chnidxksrthisthangLeft to right phasaphudphasaosmaliISO 15924Osma 260 OsmanyayuniokhdyuniokhdaefngOsmanyachwngyuniokhdU 10480 U 184AFekhruxngphimphdidthimixksrxismancakprawtiinkhnathixksrxismanidrbkaryxmrbxyangkwangkhwangphxsmkhwrinpraethsosmaeliy aelamikarphlitwrrnkrrmcanwnmakxyangrwderw aetepneruxngyakthixksrnicaaephrhlayinhmuprachakr enuxngcakkaraekhngkhnthirunaerngkbxksrxahrbthidarngmaxyangyawnan kbthiekidkhunihm idrbkarphthnaodynkwichakarphasaosmalichnna echn aela emuxkhwamrusukchatiniymephimmakkhun aelaenuxngcakphasaosmaeliysuyesiyxksrobranipnanaelw karnarabbkarekhiynthiepnthiyxmrbinradbsaklmaprbichsahrbphasaosmaliklayepnpraednsakhykhxngkarsnthna hlngepnexkrach karphudkhuyineruxngniimkhxymikhwamkawhna enuxngmikhwamehntangknwakhwrichxksrxahrbhruxxksrlatininkarekhiynphasani enuxngdwykhwameriybngaykhxngxksrlatin karrxngrbesiynginphasanithnghmd aelakarmixyukhxngekhruxngckraelaekhruxngphimphdidthixxkaebbmaephuxkarichnganxyangkwangkhwang thaihineduxntulakhm kh s 1972 prathanathibdimahmehmd siyad barri txngkarihichxksrlatininkarekhiynphasaosmaliaethnxksrxahrbhruxxisman rabbkarekhiynxksrxismansahrbphasaosmaliraylaexiydxksrxismanekhiynaelaxancaksayipkhwa chuxtwxksrxingmacakchuxxksrinxksrxahrb aelasrayaw uu aela ii aethnthidwyxksr waaw aela yaa tamladb xksr xisman chux xksrlatin sthxksrsakl xisman chux xksrlatin sthxksrsakl xisman chux xksrlatin sthxksrsakl𐒀 alef ʼ 𐒁 ba b b 𐒂 ta t t 𐒃 ja j 𐒄 xa x 𐒅 kha kh 𐒆 deel d 𐒇 ra r 𐒈 sa s s 𐒉 shiin sh 𐒊 dha dh 𐒋 cayn c 𐒌 ga g 𐒍 fa f f 𐒎 qaaf q 𐒏 kaaf k k 𐒐 laan l 𐒑 miin m 𐒒 nuun n 𐒓 waw uu w uu 𐒔 ha h h 𐒕 ya ii y ii 𐒖 a a 𐒗 e e 𐒘 i i 𐒙 o o 𐒚 u u 𐒛 aa aa 𐒜 ee ee 𐒝 oo oo twelkh hnwy 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9xisman 𐒠 𐒡 𐒢 𐒣 𐒤 𐒥 𐒦 𐒧 𐒨 𐒩xangxingAbdullahi Mohamed Diriye 2001 Culture and Customs of Somalia phasaxngkvs Greenwood Publishing Group p 73 ISBN 978 0 313 31333 2 1999 A Pastoral Democracy A Study of Pastoralism and Politics Among the Northern Somali of the Horn of Africa phasaxngkvs James Currey Publishers ISBN 978 0 85255 280 3 Ministry of Information and National Guidance Somalia The writing of the Somali language Ministry of Information and National Guidance 1974 p 5 Andrew Simpson Language and National Identity in Africa Oxford University Press 2008 p 288 Economist Intelligence Unit Great Britain Middle East annual review 1975 p 229 Mohamed Diriye Abdullahi Culture and Customs of Somalia Greenwood Press 2001 p 73khxmulI M Lewis 1958 Bulletin of the School of Oriental and African Studies University of London Vol 21 pp 134 156 aehlngkhxmulxunOsmanya Borama Wadaad s writing and the Somali language Afkeenna iyo fartiisa a book in Osmanya The report of the Somali Language Committee Unicode assignments for Osmanya characters Osmanya Unicode Fonts Osmanya online keyboard Lexilogos Somali Osmaniya Transliterator