บทความนี้ไม่มีจาก |
จอห์น เคจ (อังกฤษ: John Cage) คีตกวี นักเขียน และนักปรัชญาทางดนตรีชาวอเมริกัน เกิดที่เมือง ลอสแอนเจลิส เมื่อปี พ.ศ. 2455 (ค.ศ. 1912) เสียชีวิตที่เมือง นิวยอร์ก ในปี พ.ศ. 2535 (ค.ศ. 1992) เขาเป็นคีตกวีที่มีบทบาทสำคัญในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่สองของอเมริกา มีอิทธิพลอย่างสูงต่อแนวคิดที่สำคัญทางดนตรีในศตวรรษที่ 20 อยู่หลายสายเช่น ทางสายดนตรี "อวองการ์ด" (Avantgarde) ที่ทางฝั่งยุโรปมีผู้นำอย่าง "คาร์ลไฮนทซ์ ชต็อคเฮาเซิน" (Karlheinz Stockhausen) และ "" (Pierre Boulez [1925-]) สายดนตรีแบบ "แนวคิดนิยม" (Conceptualism) รวมถึงสายดนตรี "มินิมัลลิสม์" (Minimalism) ที่เกิดขึ้นในอเมริการาวคริสต์ทศวรรษที่ 1970 ด้วย
ชีวประวัติและผลงาน
ศึกษาดนตรีกับ (Arnold Schoenberg [1874-1951]) และ (Henry Cowell [1897-1965]) ซึ่งมีอิทธิพลต่องานของท่านในช่วงทศวรรษที่ 1930
งานดุริยนิพนธ์ในช่วงแรก
งานประพันธ์ในช่วงแรกมีพื้นฐานมาจากการจัดวางระดับเสียงใน หลังจากที่สังเกตเห็นเฮนรี คาวเวล นำเอาสิ่งของต่าง ๆ (เช่น คลิปหนีปกระดาษ ยางลบ ตะปู ฯลฯ) ไปวาง เสียบ หรือสอดระหว่างสาย เปียโน เพื่อสร้าง (timbre หรือ tone color) ที่ไม่เคยมีมาก่อนขึ้นนั้น เคจจึงหันมาสนใจในเปียโนพิเศษนี้ ซึ่งเรียกกันว่า หรือเปียโนที่เตรียมแล้ว () เคจประพันธ์งานโดยใช้เปียโนดังกล่าวในงานชื่อว่า "บัคคานาล" (Bacchanale-1938) ให้กับซิลวิลลา ฟอร์ท (Sylvilla Fort [1917-75]) โดยใช้แทนกลุ่มเครื่องเพอร์คัสชั่น ซึ่งทำให้ prepared piano กลายสภาพไปเป็นวงเพอร์คัสชั่นที่บรรเลงโดยคน ๆ เดียว ต่อจากนั้นประพันธ์ "เมตามอร์โฟซิส" (Metamorphosis-1938) และงานชิ้นสำคัญที่นำชื่อเสียงมาให้ในช่วงแรกนี้ก็คือ "โซนาตาและ" สำหรับเปียโนแปลง (Sonatas and Interludes for prepared piano [1946-48]) จำนวน 20 บท (โซนาตา 16 บท และอินเทอลูด 4 บท) ในบทเพลงนี้ เคจได้บันทึกวิธีการแปลงเสียงของเปียโนจำนวน 45 เสียงเอาไว้ เพื่อสร้างเสียงที่มีลักษณะอย่างเพอร์คัสชั่นแบบใหม่ขึ้น ใช้ชุดของตัวเลขเพื่อที่จะกำหนดจังหวะในหลายบทเพลงของงานชุดนี้ โดยตั้งใจให้เพลงทุกบทในชุดแสดงแนวคิดเรื่อง "อารมณ์เดียวโดยตลอด" ซึ่งได้รับอิทธิพลจากดนตรีอินเดีย โดยมีอารมณ์เช่น เจ็บปวด ยิ้มหัว วีรบุรุษ สงบ ฯลฯ ใช้ ในการคำนวณความยาวของบทเพลง ซึ่งส่งผลให้เกิดเอกภาพในงานโดยรวม และทำให้เลี่ยงจังหวะแบบปรกติหรือที่เรียกว่า "" (regular rhythm) ไปได้ (จังหวะไม่ปรกติ เรียกว่า "" (irregular rhythm)) ซึ่งทำให้บทเพลงมีความลื่นไหลปราศจากการถูกบังคับโดย งานในช่วงแรกอื่น ๆ มี "อินโฟร์พาร์ท" (String Quartet in Four Parts [1950]) และ "คอนแชร์โตสำหรับเปียโนแปลงและวงดุริยางค์ที่ประกอบด้วยนักดนตรีเดี่ยว 22 คน" (Concerto for prepared piano and chamber orchestra of 22 soloists [1951])
ช่วงที่สอง
ในระหว่างนั้น เคจได้ศึกษาพุทธศาสนานิกายเซน และตัดสินใจที่จะถ่ายทอดแนวคิดเซนเรื่อง "จิตว่าง" ออกมาเป็นดนตรี หลังความพยายามอย่างยิ่งยวดก็ได้ประพันธ์ "" (Imaginary Landscape No. 4 [1951]) สำหรับวิทยุ 12 เครื่อง และ "" (Music of Change [1951]) สำหรับเปียโน จำนวน 4 เล่มด้วยกัน งานทั้งสองชิ้นเป็นการนำปรัชญาเซนมาแปลงให้เป็นดนตรี โดยมีเครื่องมือเป็นตำราการทำนายของจีนโบราณที่ชื่อว่า "อี้จิง" คัมภีร์แห่งการเปลี่ยนแปลง และเหรียญที่ใช้ในการทอย 3 เหรียญ ผลที่ได้ก็คือ บทเพลงทั้งหมดถูกกำหนดโดยโอกาสในการทอยเหรียญ ซึ่งมีผลในแต่ละครั้งตรงกับสัญลักษณ์ต่าง ๆ ในคัมภีร์อี้จิง สัญลักษณ์ต่าง ๆ นั้น เคจได้นำมาจัดระบบให้ตรงกับองค์ประกอบต่าง ๆ ทางดนตรี ไม่ว่าจะเป็นระดับเสียง ความสั้นยาวของจังหวะ ความดัง ฯลฯ ในปัจจุบันเรียกวิธีการประพันธ์แบบนี้ว่า "" (Indeterminacy) คีตกวีบางท่านเรียกวิธีการแบบนี้ว่า "" (Aleatory) ซึ่งมาจากรากศัพท์ภาษาละตินว่า alea แปลว่า ลูกเต๋า งานที่มีชื่อมากที่สุดในช่วงนี้มีชื่อว่า (1952) เป็นบทเพลงที่เทคนิคในช่วงที่สองได้พัฒนาไปจนถึงสุดขอบ เพราะเพลงดังกล่าวไม่มีเสียงใดเล็ดลอดออกมาจากผู้เล่น (อย่างน้อยก็ในความหมายของการบรรเลงดนตรีแบบเดิม) ในโน้ตเพลงจะประกอบด้วยสาม (movement) ทุกกระบวนจะบันทึกไว้ว่า tacet ซึ่งแปลว่าเงียบ นักดนตรี (คนเดียวหรือหลายคน) จะนั่งเงียบ ๆ บนเวทีเป็นเวลา 4 นาที 33 วินาที เคจกล่าวว่าเขา "คาดหวังให้ผู้ฟังฟังเสียงทุกเสียงที่เกิดขึ้นในระหว่างเวลาที่กำหนดอย่างตั้งอกตั้งใจ"
ในช่วงปี ค.ศ. 1951 วลาดิมีร์ อูซาเชฟสกี (1911-90) ได้ทดลองใช้ดนตรีไฟฟ้าที่มหาวิทยาลัยโคลัมเบีย เคจก็เช่นกัน เขาสนใจการสร้างงานต่าง ๆ บนเทปแม่เหล็ก และประยุกต์เอาวิธีการแแบบอะเลียโทรีที่ได้กล่าวไปแล้ว มาประพันธ์งานชื่อว่า อิแมจิแนรี แลนด์สเคป หรือทิวทัศน์ในจินตนาการ หมายเลข 5 (Imaginary Landscape No. 5[1952]) และงานที่ชื่อว่า วิลเลียม มิกซ์ (William Mix [1952]) งานอย่างอิแมจิแนรี แลนด์สเคป หมายเลข 5 เสียงวัตถุดิบประกอบด้วยเสียงอะไรก็ได้ที่บันทึกมาจำนวน 42 ชิ้น ในวิลเลียม มิกซ์ นั้นประกอบด้วยเสียงหกประเภทเช่น "เสียงของเมือง" "เสียงของชนบท" "เสียงที่เกิดจากลม" เป็นต้น เคจใช้เทปในการประกอบเสียงเข้าด้วยกันแบบตัดแปะ หรือที่เรียกว่าคอลลาจ (Collage) ในขณะที่อูซาเชฟสกีจะแปลงเสียงที่ได้มานอกเหนือจากบันทึกแล้ว
นวัตกรรมต่อไปของเคจก็คือ "แฮพเพนนิง" หรือการแสดงออกโดยฉับพลันทางศิลปะ ในกรณีของเคจเป็นดนตรี เคจจะสร้างงานจากกิจกรรมหรือการนำเสนอใด ๆ ไม่ว่าจะเป็นดนตรีหรือไม่ สิ่งเหล่านั้นจะต้องเกิดพร้อมกันแต่ต้องไม่สัมพันธ์กัน เคจยังสร้างงานประเภทที่เรียกว่า "ดนตรีละคร" (Theatre Music) เช่น "Water Music" (1952) ซึ่งในการแสดงต้องมีกิจกรรมที่นักเปียโนแสดงโดยไม่เกี่ยวข้องกับเปียโน (เทน้ำและเป่านกหวีดที่อยู่ใต้น้ำ เป็นต้น) เหตุการณ์ที่ปรากฏทางสายตาเป็นสิ่งสำคัญในงานประเภทนี้ แนวความคิดอย่าง "แฮพเพ็นนิง" นี้เป็นต้นแบบของขบวนการ "" (Fluxus) ที่เกิดขึ้นในนิวยอร์กช่วงปี ค.ศ. 1960-65 ซึ่งนำเสนอคอนเสิร์ทที่ "ดนตรี" สร้างจากสิ่งที่ไม่ธรรมดาและมักดูตลกขบขัน หัวหอกท่านหนึ่งของขบวนการฟลุกซุสคือ จอร์จ เบรกท์ นั้น สร้างงานอย่าง "Drip Music" อันเป็นงานที่ประกอบด้วยการหยดน้ำจากที่ใดที่หนึ่งหนึ่งลงไปยังขวดเก็บน้ำ ลักษณะแบบเดียวกันยังก่อให้เกิดการล้อเลียนในงานของ (Ligeti [1923*]) อย่าง Poème symphonique สำหรับ 100 ตัว อีกด้วย
ผลงานบางส่วนของจอห์น เคจ
วงดุริยางค์
- Concerto for prepared piano and chamber orchestra (1951)
- Concert for Pianoforte (1957-58)
- Atlas Eclipticalis (1961-2)
- 30 Pieces for 5 Orchestras (1981)
เพอร์คัสชั่นและเครื่องดนตรีไฟฟ้า
- Construction I in Metal สำหรับวงเพอร์คัสชั่น 6 ชิ้น (1939)
- Imaginary Landscapes
- หมายเลข 1 สำหรับเครื่องเล่นแผ่นเสียงแบบปรับความเร็วได้ 2 เครื่อง มิวท์เปียโน และฉาบ (1939)
- หมายเลข 2 (มาร์ช) สำหรับวงเพอร์คัสชั่น 5 ชิ้น (1942)
- หมายเลข 3 สำหรับวงเพอร์คัสชั่น 6 ชิ้น (1942)
- หมายเลข 4 (มาร์ช หมายเลข 2) วิทยุ 12 เครื่อง นักดนตรี 24 คนและวาทยากร (1951)
- หมายเลข 5 (1952)
- Speech สำหรับวิทยุ 5 เครื่องและผู้ประกาศข่าว (1955)
- 27'10.554" สำหรับ นักเล่นเพอร์คัสชั่น
เชมเบอร์
- 3 pieces for ฟลู้ต สองเลา (1935)
- String Quartet (1950)
- 4'33" (ความเงียบ) สำหรับเครื่องดนตรีหรือกลุ่มเครื่องดนตรีอะไรก็ได้ (1952)
- HPSCHD สำหรับ ฮาร์พซิคอร์ด 7 หลัง และเครื่องเล่นเทปจำนวน 51 (หรือเท่าไรก็ได้) เครื่อง (1967-9)
อ้างอิง
- Stolba, K. Maria: The Development of Western Music-A History, second edition, Mcgraw-Hill (1990, 1994)
- Kennedy, Michael: The Oxford Dictionary of Music, Oxford University Press (1985)
แหล่งข้อมูลอื่น
- The Sound of Silent: John Cage and 4'33" 2006-06-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (ไทย)
wikipedia, แบบไทย, วิกิพีเดีย, วิกิ หนังสือ, หนังสือ, ห้องสมุด, บทความ, อ่าน, ดาวน์โหลด, ฟรี, ดาวน์โหลดฟรี, mp3, วิดีโอ, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, รูปภาพ, เพลง, เพลง, หนัง, หนังสือ, เกม, เกม, มือถือ, โทรศัพท์, Android, iOS, Apple, โทรศัพท์โมบิล, Samsung, iPhone, Xiomi, Xiaomi, Redmi, Honor, Oppo, Nokia, Sonya, MI, PC, พีซี, web, เว็บ, คอมพิวเตอร์
bthkhwamniimmikarxangxingcakaehlngthimaidkrunachwyprbprungbthkhwamni odyephimkarxangxingaehlngthimathinaechuxthux enuxkhwamthiimmiaehlngthimaxacthukkhdkhanhruxlbxxk eriynruwacanasaraemaebbnixxkidxyangiraelaemuxir cxhn ekhc xngkvs John Cage khitkwi nkekhiyn aelankprchyathangdntrichawxemrikn ekidthiemuxng lxsaexneclis emuxpi ph s 2455 kh s 1912 esiychiwitthiemuxng niwyxrk inpi ph s 2535 kh s 1992 ekhaepnkhitkwithimibthbathsakhyinchwnghlngsngkhramolkkhrngthisxngkhxngxemrika mixiththiphlxyangsungtxaenwkhidthisakhythangdntriinstwrrsthi 20 xyuhlaysayechn thangsaydntri xwxngkard Avantgarde thithangfngyuorpmiphunaxyang kharlihnths chtxkhehaesin Karlheinz Stockhausen aela Pierre Boulez 1925 saydntriaebb aenwkhidniym Conceptualism rwmthungsaydntri minimllism Minimalism thiekidkhuninxemrikarawkhristthswrrsthi 1970 dwycxhn ekhcinpi kh s 1988chiwprawtiaelaphlngansuksadntrikb Arnold Schoenberg 1874 1951 aela Henry Cowell 1897 1965 sungmixiththiphltxngankhxngthaninchwngthswrrsthi 1930 nganduriyniphnthinchwngaerk nganpraphnthinchwngaerkmiphunthanmacakkarcdwangradbesiyngin hlngcakthisngektehnehnri khawewl naexasingkhxngtang echn khliphnipkradas yanglb tapu l ipwang esiyb hruxsxdrahwangsay epiyon ephuxsrang timbre hrux tone color thiimekhymimakxnkhunnn ekhccunghnmasnicinepiyonphiessni sungeriykknwa hruxepiyonthietriymaelw ekhcpraphnthnganodyichepiyondngklawinnganchuxwa bkhkhanal Bacchanale 1938 ihkbsilwilla fxrth Sylvilla Fort 1917 75 odyichaethnklumekhruxngephxrkhschn sungthaih prepared piano klaysphaphipepnwngephxrkhschnthibrrelngodykhn ediyw txcaknnpraphnth emtamxrofsis Metamorphosis 1938 aelanganchinsakhythinachuxesiyngmaihinchwngaerknikkhux osnataaela sahrbepiyonaeplng Sonatas and Interludes for prepared piano 1946 48 canwn 20 bth osnata 16 bth aelaxinethxlud 4 bth inbthephlngni ekhcidbnthukwithikaraeplngesiyngkhxngepiyoncanwn 45 esiyngexaiw ephuxsrangesiyngthimilksnaxyangephxrkhschnaebbihmkhun ichchudkhxngtwelkhephuxthicakahndcnghwainhlaybthephlngkhxngnganchudni odytngicihephlngthukbthinchudaesdngaenwkhideruxng xarmnediywodytlxd sungidrbxiththiphlcakdntrixinediy odymixarmnechn ecbpwd yimhw wirburus sngb l ich inkarkhanwnkhwamyawkhxngbthephlng sungsngphlihekidexkphaphinnganodyrwm aelathaiheliyngcnghwaaebbprktihruxthieriykwa regular rhythm ipid cnghwaimprkti eriykwa irregular rhythm sungthaihbthephlngmikhwamlunihlprascakkarthukbngkhbody nganinchwngaerkxun mi xinofrpharth String Quartet in Four Parts 1950 aela khxnaechrotsahrbepiyonaeplngaelawngduriyangkhthiprakxbdwynkdntriediyw 22 khn Concerto for prepared piano and chamber orchestra of 22 soloists 1951 chwngthisxng inrahwangnn ekhcidsuksaphuththsasnanikayesn aelatdsinicthicathaythxdaenwkhidesneruxng citwang xxkmaepndntri hlngkhwamphyayamxyangyingywdkidpraphnth Imaginary Landscape No 4 1951 sahrbwithyu 12 ekhruxng aela Music of Change 1951 sahrbepiyon canwn 4 elmdwykn nganthngsxngchinepnkarnaprchyaesnmaaeplngihepndntri odymiekhruxngmuxepntarakarthanaykhxngcinobranthichuxwa xicing khmphiraehngkarepliynaeplng aelaehriyythiichinkarthxy 3 ehriyy phlthiidkkhux bthephlngthnghmdthukkahndodyoxkasinkarthxyehriyy sungmiphlinaetlakhrngtrngkbsylksntang inkhmphirxicing sylksntang nn ekhcidnamacdrabbihtrngkbxngkhprakxbtang thangdntri imwacaepnradbesiyng khwamsnyawkhxngcnghwa khwamdng l inpccubneriykwithikarpraphnthaebbniwa Indeterminacy khitkwibangthaneriykwithikaraebbniwa Aleatory sungmacakraksphthphasalatinwa alea aeplwa luketa nganthimichuxmakthisudinchwngnimichuxwa 1952 epnbthephlngthiethkhnikhinchwngthisxngidphthnaipcnthungsudkhxb ephraaephlngdngklawimmiesiyngideldlxdxxkmacakphueln xyangnxykinkhwamhmaykhxngkarbrrelngdntriaebbedim inontephlngcaprakxbdwysam movement thukkrabwncabnthukiwwa tacet sungaeplwaengiyb nkdntri khnediywhruxhlaykhn canngengiyb bnewthiepnewla 4 nathi 33 winathi ekhcklawwaekha khadhwngihphufngfngesiyngthukesiyngthiekidkhuninrahwangewlathikahndxyangtngxktngic inchwngpi kh s 1951 wladimir xusaechfski 1911 90 idthdlxngichdntriiffathimhawithyalyokhlmebiy ekhckechnkn ekhasnickarsrangngantang bnethpaemehlk aelaprayuktexawithikaraeaebbxaeliyothrithiidklawipaelw mapraphnthnganchuxwa xiaemciaenri aelndsekhp hruxthiwthsnincintnakar hmayelkh 5 Imaginary Landscape No 5 1952 aelanganthichuxwa wileliym miks William Mix 1952 nganxyangxiaemciaenri aelndsekhp hmayelkh 5 esiyngwtthudibprakxbdwyesiyngxairkidthibnthukmacanwn 42 chin inwileliym miks nnprakxbdwyesiynghkpraephthechn esiyngkhxngemuxng esiyngkhxngchnbth esiyngthiekidcaklm epntn ekhcichethpinkarprakxbesiyngekhadwyknaebbtdaepa hruxthieriykwakhxllac Collage inkhnathixusaechfskicaaeplngesiyngthiidmanxkehnuxcakbnthukaelw nwtkrrmtxipkhxngekhckkhux aehphephnning hruxkaraesdngxxkodychbphlnthangsilpa inkrnikhxngekhcepndntri ekhccasrangngancakkickrrmhruxkarnaesnxid imwacaepndntrihruxim singehlanncatxngekidphrxmknaettxngimsmphnthkn ekhcyngsrangnganpraephththieriykwa dntrilakhr Theatre Music echn Water Music 1952 sunginkaraesdngtxngmikickrrmthinkepiyonaesdngodyimekiywkhxngkbepiyon ethnaaelaepankhwidthixyuitna epntn ehtukarnthipraktthangsaytaepnsingsakhyinnganpraephthni aenwkhwamkhidxyang aehphephnning niepntnaebbkhxngkhbwnkar Fluxus thiekidkhuninniwyxrkchwngpi kh s 1960 65 sungnaesnxkhxnesirththi dntri srangcaksingthiimthrrmdaaelamkdutlkkhbkhn hwhxkthanhnungkhxngkhbwnkarfluksuskhux cxrc ebrkth nn srangnganxyang Drip Music xnepnnganthiprakxbdwykarhydnacakthiidthihnunghnunglngipyngkhwdekbna lksnaaebbediywknyngkxihekidkarlxeliyninngankhxng Ligeti 1923 xyang Poeme symphonique sahrb 100 tw xikdwyphlnganbangswnkhxngcxhn ekhcwngduriyangkh Concerto for prepared piano and chamber orchestra 1951 Concert for Pianoforte 1957 58 Atlas Eclipticalis 1961 2 30 Pieces for 5 Orchestras 1981 ephxrkhschnaelaekhruxngdntriiffa Construction I in Metal sahrbwngephxrkhschn 6 chin 1939 Imaginary Landscapes hmayelkh 1 sahrbekhruxngelnaephnesiyngaebbprbkhwamerwid 2 ekhruxng miwthepiyon aelachab 1939 hmayelkh 2 march sahrbwngephxrkhschn 5 chin 1942 hmayelkh 3 sahrbwngephxrkhschn 6 chin 1942 hmayelkh 4 march hmayelkh 2 withyu 12 ekhruxng nkdntri 24 khnaelawathyakr 1951 hmayelkh 5 1952 Speech sahrbwithyu 5 ekhruxngaelaphuprakaskhaw 1955 27 10 554 sahrb nkelnephxrkhschnechmebxr 3 pieces for flut sxngela 1935 String Quartet 1950 4 33 khwamengiyb sahrbekhruxngdntrihruxklumekhruxngdntrixairkid 1952 HPSCHD sahrb harphsikhxrd 7 hlng aelaekhruxngelnethpcanwn 51 hruxethairkid ekhruxng 1967 9 xangxingStolba K Maria The Development of Western Music A History second edition Mcgraw Hill 1990 1994 Kennedy Michael The Oxford Dictionary of Music Oxford University Press 1985 aehlngkhxmulxunThe Sound of Silent John Cage and 4 33 2006 06 28 thi ewyaebkaemchchin ithy