บัญชีแดงไอยูซีเอ็น (อังกฤษ: IUCN Red List) เป็นดัชนีที่เริ่มสร้างขึ้นเป็นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1948 เป็นดัชนีรายชื่อที่สมบูรณ์ที่สุดของสถานภาพของสปีชีส์พืชและสัตว์ต่าง ๆ ของ ไอยูซีเอ็น (IUCN) เป็นสถาบันหลักผู้มีอำนาจในการระบุฐานะสถานภาพต่าง ๆ ของสปีชีส์ นอกจากบัญชีแดงโดยทั่วไปแล้วก็ยังมี (Regional Red List) ที่รวบรวมขึ้นโดยประเทศ หรือ องค์การต่าง ๆ ที่ประเมินระดับความเสี่ยงของสปีชีส์ภายในเขตการปกครองของแต่ละท้องถิ่นในความรับผิดชอบ
![image](https://www.wiki3.th-th.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraTMudGgtdGgubmluYS5hei9pbWFnZS9hSFIwY0hNNkx5OTFjR3h2WVdRdWQybHJhVzFsWkdsaExtOXlaeTkzYVd0cGNHVmthV0V2WTI5dGJXOXVjeTkwYUhWdFlpOW1MMlkyTDBsVlEwNHRVbVZrTFV4cGMzUXRNakF3TnkxVVNDNXFjR2N2TkRBd2NIZ3RTVlZEVGkxU1pXUXRUR2x6ZEMweU1EQTNMVlJJTG1wd1p3PT0uanBn.jpg)
บัญชีแดงไอยูซีเอ็นกำหนดขึ้นจากข้อกำหนด (criteria) ที่วางไว้อย่างจำเพาะเจาะจงในการประเมินระดับความเสี่ยงของสปีชีส์และสปีชีส์ย่อยเป็นจำนวนมาก วัตถุประสงค์ของรวบรวมดัชนีรายชื่อก็เพื่อเป็นการเผยแพร่ข้อมูลอันเร่งด่วนเกี่ยวกับความจำเป็นในการอนุรักษ์แก่สาธารณชน และผู้มีอำนาจในการวางนโยบาย รวมทั้งเพื่อช่วยเหลือประชาคมนานาชาติในการพยายามลดจำนวนการสูญพันธุ์ของสปีชีส์ต่างตามที่ระบุในดัชนี
องค์การที่ร่วมในการประเมินระดับความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ของสปีชีส์หลักก็รวมทั้ง (BirdLife International), (Institute of Zoology) (แผนกค้นคว้าของ (Zoological Society of London), (Conservation Monitoring Centre) และกลุ่มชำนัญพิเศษต่าง ๆ ภายในคณะกรรมการความอยู่รอดของสปีชีส์ของสหภาพเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ การประเมินระดับความเสี่ยงจากองค์การต่าง ๆ ดังว่ารวมกันได้เป็นจำนวนเกือบครึ่งหนึ่งของสปีชีส์ในบัญชีแดง
บัญชีแดงไอยูซีเอ็นถือกันโดยทั่วไปว่าเป็นดัชนีที่มีความมีจุดมุ่งหมายและมีหลักการที่สุดในการจัดระดับสปีชีส์ตามระดับความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์
สหภาพเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติมีวัตถุประสงค์ที่จะประเมินระดับความเสี่ยงของทุกสปีชีส์ใหม่ทุก 5 ถ้าทำได้ หรืออย่างน้อยก็ทุก 10 ปี ที่ทำโดยวิธีการตรวจสอบโดยผู้เชี่ยวชาญ (peer review) โดยคณะกรรมการความอยู่รอดของสปีชีส์ (Species Survival Commission (SSC)) ซึ่งเป็นกลุ่มชำนัญพิเศษของสหภาพเอง ผู้มีความรับผิดชอบดัชนีรายชือสปีชีส์, กลุ่มสปีชีส์ หรือ กลุ่มสปีชีส์ของภูมิภาคใดภูมิภาคหนึ่ง หรือในกรณีของก็จะตรวจสอบสปีชีส์ในอันดับนก
บัญชีแดงไอยูซีเอ็นฉบับล่าสุดออกเมื่อวันที่ 6 ตุลาคม ค.ศ. 2008 ที่เมืองบาร์เซโลนาในประเทศสเปน
ระดับความเสี่ยง
![image](https://www.wiki3.th-th.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraTMudGgtdGgubmluYS5hei9pbWFnZS9hSFIwY0hNNkx5OTFjR3h2WVdRdWQybHJhVzFsWkdsaExtOXlaeTkzYVd0cGNHVmthV0V2WTI5dGJXOXVjeTkwYUhWdFlpOHpMek0xTDFOMFlYUjFjeTFwZFdOdU15NHhMWFJvTG5CdVp5OHlPREJ3ZUMxVGRHRjBkWE10YVhWamJqTXVNUzEwYUM1d2JtYz0ucG5n.png)
สปีชีส์แบ่งออกเป็นเก้าระดับตามข้อกำหนดต่าง ๆ เช่นอัตราการลดจำนวนประชากร, ขนาดประชากร, บริเวณกระจายทางภูมิภาค และ อัตราการกระจายของประชากร และ การแตกแยกของกลุ่มประชากร
- สิ่งมีชีวิตที่สูญพันธุ์ไปแล้ว (Extinct - EX) - สูญพันธุ์ไปจนหมดสิ้น
- (EW - Extinct in the Wild) - สูญพันธุ์จากที่อาศัยตามธรรมชาติ แต่ยังหลงเหลืออยู่ในสถานที่กักกัน
- (CR - Critically endangered species) - ระดับความเสี่ยงขั้นอันตรายต่อสูญพันธุ์จากที่อาศัยตามธรรมชาติ
- สิ่งมีชีวิตที่ใกล้การสูญพันธุ์ (EN - Endangered species) - ระดับความเสี่ยงขั้นสูงต่อสูญพันธุ์จากที่อาศัยตามธรรมชาติ
- (VU - Vulnerable species) - ระดับความเสี่ยงขั้นอันตรายต่อความเป็นอันตรายจากการสูญพันธุ์จากที่อาศัยตามธรรมชาติ
- สิ่งมีชีวิตที่เกือบอยู่ในข่ายเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ (NT - Near Threatened) - ระดับความเสี่ยงขั้นอันตรายต่อสูญพันธุ์ในอนาคตอันใกล้
- สิ่งมีชีวิตที่มีความเสี่ยงต่ำต่อการสูญพันธุ์ (LC - Least Concern) - ความเสี่ยงต่ำ ไม่อยู่ในข่ายใดข้างต้น ยังมีอยู่โดยทั่วไป
- (DD - Data Deficient) - ไม่มีข้อมูลเพียงพอต่อการประเมินความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์
- (NE - Not Evaluated) - ยังไม่ได้รับการประเมินความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์
ในการศึกษาและใช้บัญชีแดง คำว่า “” (Threatened species) เป็นกลุ่มที่รวมสามกลุ่มย่อย: , สิ่งมีชีวิตที่ใกล้การสูญพันธุ์ และ
อ้างอิง
- . BirdLife International. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2013-10-14. สืบค้นเมื่อ 2007-02-01.
- . The IUCN SSC Red List Programme. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2006-10-26. สืบค้นเมื่อ 2006-11-12.
ดูเพิ่ม
แหล่งข้อมูลอื่น
- IUCN Red List
- http://www.teebweb.org/
wikipedia, แบบไทย, วิกิพีเดีย, วิกิ หนังสือ, หนังสือ, ห้องสมุด, บทความ, อ่าน, ดาวน์โหลด, ฟรี, ดาวน์โหลดฟรี, mp3, วิดีโอ, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, รูปภาพ, เพลง, เพลง, หนัง, หนังสือ, เกม, เกม, มือถือ, โทรศัพท์, Android, iOS, Apple, โทรศัพท์โมบิล, Samsung, iPhone, Xiomi, Xiaomi, Redmi, Honor, Oppo, Nokia, Sonya, MI, PC, พีซี, web, เว็บ, คอมพิวเตอร์
bychiaedngixyusiexn xngkvs IUCN Red List epndchnithierimsrangkhunepnkhrngaerkinpi kh s 1948 epndchniraychuxthismburnthisudkhxngsthanphaphkhxngspichisphuchaelastwtang khxng ixyusiexn IUCN epnsthabnhlkphumixanacinkarrabuthanasthanphaphtang khxngspichis nxkcakbychiaedngodythwipaelwkyngmi Regional Red List thirwbrwmkhunodypraeths hrux xngkhkartang thipraeminradbkhwamesiyngkhxngspichisphayinekhtkarpkkhrxngkhxngaetlathxngthininkhwamrbphidchxbxtrakhwamesiyngtxkarsuyphnthukhxngklumtangtamladb khnwikvti xntray hrux esiyngtxxntray tamthirabuin bychiaedngixyusiexn kh s 2007 bychiaedngixyusiexnkahndkhuncakkhxkahnd criteria thiwangiwxyangcaephaaecaacnginkarpraeminradbkhwamesiyngkhxngspichisaelaspichisyxyepncanwnmak wtthuprasngkhkhxngrwbrwmdchniraychuxkephuxepnkarephyaephrkhxmulxnerngdwnekiywkbkhwamcaepninkarxnurksaeksatharnchn aelaphumixanacinkarwangnoybay rwmthngephuxchwyehluxprachakhmnanachatiinkarphyayamldcanwnkarsuyphnthukhxngspichistangtamthirabuindchni xngkhkarthirwminkarpraeminradbkhwamesiyngtxkarsuyphnthukhxngspichishlkkrwmthng BirdLife International Institute of Zoology aephnkkhnkhwakhxng Zoological Society of London Conservation Monitoring Centre aelaklumchanyphiesstang phayinkhnakrrmkarkhwamxyurxdkhxngspichiskhxngshphaphephuxkarxnurksthrrmchati karpraeminradbkhwamesiyngcakxngkhkartang dngwarwmknidepncanwnekuxbkhrunghnungkhxngspichisinbychiaedng bychiaedngixyusiexnthuxknodythwipwaepndchnithimikhwammicudmunghmayaelamihlkkarthisudinkarcdradbspichistamradbkhwamesiyngtxkarsuyphnthu shphaphephuxkarxnurksthrrmchatimiwtthuprasngkhthicapraeminradbkhwamesiyngkhxngthukspichisihmthuk 5 thathaid hruxxyangnxykthuk 10 pi thithaodywithikartrwcsxbodyphuechiywchay peer review odykhnakrrmkarkhwamxyurxdkhxngspichis Species Survival Commission SSC sungepnklumchanyphiesskhxngshphaphexng phumikhwamrbphidchxbdchniraychuxspichis klumspichis hrux klumspichiskhxngphumiphakhidphumiphakhhnung hruxinkrnikhxngkcatrwcsxbspichisinxndbnk bychiaedngixyusiexnchbblasudxxkemuxwnthi 6 tulakhm kh s 2008 thiemuxngbaresolnainpraethssepnradbkhwamesiyngbychiaedng kh s 2006 spichisaebngxxkepnekaradbtamkhxkahndtang echnxtrakarldcanwnprachakr khnadprachakr briewnkracaythangphumiphakh aela xtrakarkracaykhxngprachakr aela karaetkaeykkhxngklumprachakr singmichiwitthisuyphnthuipaelw Extinct EX suyphnthuipcnhmdsin EW Extinct in the Wild suyphnthucakthixasytamthrrmchati aetynghlngehluxxyuinsthanthikkkn CR Critically endangered species radbkhwamesiyngkhnxntraytxsuyphnthucakthixasytamthrrmchati singmichiwitthiiklkarsuyphnthu EN Endangered species radbkhwamesiyngkhnsungtxsuyphnthucakthixasytamthrrmchati VU Vulnerable species radbkhwamesiyngkhnxntraytxkhwamepnxntraycakkarsuyphnthucakthixasytamthrrmchati singmichiwitthiekuxbxyuinkhayesiyngtxkarsuyphnthu NT Near Threatened radbkhwamesiyngkhnxntraytxsuyphnthuinxnakhtxnikl singmichiwitthimikhwamesiyngtatxkarsuyphnthu LC Least Concern khwamesiyngta imxyuinkhayidkhangtn yngmixyuodythwip DD Data Deficient immikhxmulephiyngphxtxkarpraeminkhwamesiyngtxkarsuyphnthu NE Not Evaluated yngimidrbkarpraeminkhwamesiyngtxkarsuyphnthu inkarsuksaaelaichbychiaedng khawa Threatened species epnklumthirwmsamklumyxy singmichiwitthiiklkarsuyphnthu aelaxangxing BirdLife International khlngkhxmulekaekbcakaehlngedimemux 2013 10 14 subkhnemux 2007 02 01 The IUCN SSC Red List Programme khlngkhxmulekaekbcakaehlngedimemux 2006 10 26 subkhnemux 2006 11 12 duephimshphaphnanachatiephuxkarxnurksthrrmchatiaelathrphyakrthrrmchati IUCN sthanakarxnurksaehlngkhxmulxunIUCN Red List http www teebweb org bthkhwamstwniyngepnokhrng khunsamarthchwywikiphiediyidodykarephimetimkhxmuldkhk